Strengthening and Greening Inclusive Non-Wood Forest Product Value Chains in Georgia-4-5 Mart 2026

GÖNDER Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Belen, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) tarafından düzenlenen “Strengthening and Greening Inclusive Non-Wood Forest Product Value Chains in Georgia” başlıklı ulusal çalıştaya davetli uzman olarak katıldı.

04–05 Mart 2026 tarihlerinde Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te Radisson Blu Hotel’de gerçekleştirilen çalıştay, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu ile Gürcistan Çevre Koruma ve Tarım Bakanlığı iş birliğinde düzenlendi.

https://unece.org/forests

Çalıştayın amacı, odun dışı orman ürünlerinin (Non-Wood Forest Products – NWFP) ekonomik, ekolojik ve sosyal potansiyelinin daha etkin değerlendirilmesi, sürdürülebilir değer zincirlerinin geliştirilmesi ve bu alanda Gürcistan için ulusal bir stratejik yol haritasının oluşturulması olarak belirlendi.

Odun dışı orman ürünleri; tıbbi ve aromatik bitkiler, yenilebilir meyve ve kabuklu yemişler, reçine, sakız ve çeşitli orman ürünlerini kapsamakta olup kırsal kalkınma, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir orman yönetimi açısından önemli bir rol oynamaktadır.

Çalıştayda ayrıca üreticilerin yüksek değerli pazarlara erişiminin geliştirilmesi, katma değerin artırılması, sertifikasyon ve izlenebilirlik sistemlerinin yaygınlaştırılması, ürün ve pazar çeşitlendirmesi yoluyla ekonomik dayanıklılığın artırılması ve orman yönetimi planlaması ile değer zinciri yaklaşımının entegrasyonu gibi konular ele alındı.

Toplantıya kamu kurumları temsilcileri, uluslararası kuruluşlar, akademisyenler, araştırma kurumları, üreticiler ve değer zincirinde yer alan çeşitli paydaşlar katıldı.

Çalıştayın ilk günü, Gürcistan Çevre Koruma ve Tarım Bakanlığı Orman Politikaları Dairesi Başkanı Karlo Amirgulashvili ile Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Orman ve Biyoekonomi Bölümünden Florian Steierer açılş konuşmaları ile başladı.

Teknik oturumlarda Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Ormancılık Bölümü’nden Giulia Muir, odun dışı orman ürünleri değer zincirlerine ilişkin küresel bir değerlendirme sunarken, Türkiye’den İsmail Belen Türkiye’de odun dışı orman ürünleri değer zincirlerinin gelişimine ilişkin deneyimleri paylaştı.

Gürcistan Orman Ürünleri Birliği Başkanı Giorgi Gujaraidze, ülkedeki odun dışı orman ürünleri sektörünün mevcut durumuna ilişkin bir sunum yaptı. Ayrıca Caucasus Environmental NGO Network (CENN) temsilcisi Jimsher Koshadze yürütülen proje çalışmalarını aktarırken, değer zinciri uzmanları Giorgi Andgulaze ve Paata Torchinava Gürcistan’da yabani elma değer zinciri üzerine yapılan çalışmayı tanıttı.

Çalıştay kapsamında ayrıca yerel üretici kooperatifleri, girişimler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla bitkisel çay, tıbbi ve aromatik bitkiler, kurutulmuş meyveler ve ekoturizm gibi alanlarda odun dışı orman ürünlerinin ekonomik potansiyeli ele alındı. İkinci gün gerçekleştirilen oturumlarda UNECE uzmanları Dominique Reeb, Paata Torchinava ve Daniel Griswold tarafından odun dışı orman ürünleri değer zincirlerinin geliştirilmesine yönelik politika araçları, göstergeler ve izleme mekanizmaları değerlendirildi. Günün devamında GIZ/ECO Georgia temsilcisi Giorgi Taliashvili ile CENN temsilcisi Rezo Getiashvili finansman olanakları ve girişimcilik desteklerine ilişkin sunumlar gerçekleştirdi.

Çalıştay boyunca gerçekleştirilen teknik oturumlar ve grup çalışmaları sonucunda Gürcistan’da odun dışı orman ürünleri değer zincirlerinin geliştirilmesine yönelik öncelikli alanlar belirlenerek ulusal bir stratejik yol haritasının oluşturulmasına katkı sağlanması hedeflendi.

Türkiye Deneyimi Paylaşıldı

Çalıştayın ilk gününde gerçekleştirilen “Non-Wood Forest Product Value Chains” oturumunda İsmail Belen tarafından “Non-Wood Forest Product Chains in Türkiye” başlıklı bir sunum yapıldı.

Sunumda Türkiye’de odun dışı orman ürünlerinin kurumsal gelişimi, değer zinciri yaklaşımı ve sürdürülebilir üretim politikaları ele alındı. Türkiye’de toplam orman alanının 23,4 milyon hektara ulaştığı ve ülke yüzölçümünün yaklaşık yüzde 30’unun ormanlarla kaplı olduğu ifade edildi.

Türkiye’de odun dışı orman ürünleri sektöründe gerçekleştirilen kurumsal dönüşüm kapsamında 2011 yılında Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde özel bir birim kurulmasının sektörün gelişmesinde önemli bir dönüm noktası olduğu vurgulandı.

Sunumda ayrıca Türkiye’nin çam balı, defne yaprağı, kestane, reçine ve trüf gibi ürünlerde önemli bir üretim ve ihracat potansiyeline sahip olduğu ve odun dışı orman ürünlerinin kırsal kalkınma, özellikle kadınlar ve gençler için gelir ve istihdam yaratılması açısından önemli katkılar sağladığı ifade edildi.

Türkiye’nin FAO ile yürüttüğü çalışmalar kapsamında hazırlanan “Non-Wood Forest Products Assessment Report of Turkey 2020” raporunun sektörde önemli bir referans çalışma olduğu belirtildi.

Gürcistan’da Ormancılık Reformu ve Değer Zincirleri

Çalıştay, Gürcistan’da 2020 yılında kabul edilen yeni Orman Kanunu ile başlatılan ormancılık reformu kapsamında düzenlendi. Reform süreci çerçevesinde sürdürülebilir orman yönetimi ilkeleri doğrultusunda orman kaynaklarının yönetimi, ulusal orman envanterinin tamamlanması, dijital izleme sistemlerinin geliştirilmesi ve yasadışı kesimle mücadele gibi önemli adımlar atılmaktadır.

Bu kapsamda odun dışı orman ürünlerinin sürdürülebilir değer zincirlerinin geliştirilmesi, kırsal toplulukların gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından önemli bir politika alanı olarak değerlendirilmektedir.

Çalıştayın Sonuçları

İki gün süren çalıştay kapsamında teknik oturumlar, değer zinciri analizleri ve katılımcı grup çalışmaları gerçekleştirildi. Çalıştay sonunda Gürcistan’da odun dışı orman ürünleri sektörünün geliştirilmesine yönelik öncelikli alanların belirlenmesi ve ulusal bir stratejik yol haritasının oluşturulmasına katkı sağlanması hedeflendi.

Etkinlik aynı zamanda Kafkasya ve Orta Asya bölgesinde sürdürülebilir orman ürünleri değer zincirlerinin geliştirilmesi ve bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesi açısından önemli bir platform oluşturdu.