Özbekistan Uluslararası Ormancılık Forumu – 30 Mart 2026
Uluslararası Ormanlar Günü kapsamında düzenlenecek “Uluslararası Sürdürülebilir Yeşil Kalkınma için Diyalog: Ortak Geleceğe Yatırım Forumu”, 30 Mart 2026 Pazartesi günü Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te bulunan Orta Asya Yeşil Üniversitesi’nde gerçekleştirilecek.
Etkinlik, Özbekistan Cumhuriyeti Ekoloji ve İklim Değişikliği Ulusal Komitesi ile Orman ve Yeşil Alanların Genişletilmesi ve Çölleşmeyle Mücadele Ajansı tarafından organize ediliyor.
Rusça ve İngilizce dillerinde düzenlenecek forum, hem fiziki katılım hem de çevrim içi panelleri kapsayan hibrit formatta gerçekleştirilecek.
🔗 Özbekistan Cumhuriyeti Ekoloji ve İklim Değişikliği Ulusal Komitesi
🔗 Orman ve Yeşil Alanların Genişletilmesi ve Çölleşmeyle Mücadele Ajansı
🔗 Central Asian Green University (Orta Asya Yeşil Üniversitesi)
Arka Plan
Orta Asya’daki orman ekosistemleri sınırlı bir alan kaplamakla birlikte, bölgenin sürdürülebilirliği açısından hayati öneme sahiptir. Bu ekosistemler çölleşmeye karşı doğal bir bariyer oluşturmakta, nehir akışını düzenlemekte ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sağlamaktadır.
Ancak günümüzde Orta Asya ülkelerinin orman varlığı ciddi baskı altındadır. Bölge topraklarının yüzde 60’ından fazlası çölleşme tehdidiyle karşı karşıyadır. Aşırı otlatma ve yakacak amaçlı kaçak kesim gibi insan kaynaklı baskılar, relikt (kalıntı) ormanların kaybına yol açmaktadır.
İklim değişikliği bu süreci daha da hızlandırmaktadır. Orta Asya’da sıcaklık artışı küresel ortalamanın üzerinde seyrederken, Kırgızistan ve Tacikistan’daki buzulların son yıllarda yüzde 30–40 oranında erimesi, nehirlerin alt kesimlerinde ağaçlandırma için gerekli su kaynaklarını doğrudan azaltmaktadır.
Aral Gölü’nün kuruması sonucu oluşan Aralkum Çölü’nden taşınan tuz ve toz ise binlerce kilometre boyunca yayılmakta, tarım ve ormancılık faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir.
Buna karşın Orta Asya ülkeleri ormancılık alanında önemli deneyimler geliştirmiştir. Özbekistan, “Yashil Makon” projesi kapsamında Aral Denizi tabanında 1,7 milyon hektarlık yeşil kuşak oluşturmuştur. 2025 yılında Taşkent’te açılan IUCN ofisi, bölgesel koruma çalışmalarını koordine etmektedir.
Kazakistan, “Taza Kazakhstan” programı kapsamında 2 milyar ağaç dikimini hedeflerken, ormancılıkta karbon denkleştirme mekanizmaları üzerinde çalışmaktadır. Kırgızistan ve Tacikistan, yüksek dağ ekosistemlerini ve Arslanbob gibi benzersiz orman alanlarını korumaya odaklanmakta; Türkmenistan ise Karakum Çölü’nde ağaçlandırma ve şehir çevresinde yeşil kuşak oluşturma konusunda dikkat çekmektedir.
Bununla birlikte bölge, su kaynaklarının yetersizliği, finansman eksikliği ve teknolojik altyapı ihtiyacı gibi yapısal sorunlarla karşı karşıyadır.
Forumun Önemi
Forum, parçalı ulusal stratejilerden Entegre Orman Peyzaj Yönetimi yaklaşımına geçişi teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede Orta Asya ülkelerinin COP29 ve COP30 gibi küresel platformlarda daha güçlü bir ortak duruş sergilemesi ve yeşil finansman kaynaklarına erişiminin artırılması hedeflenmektedir.
Ayrıca, küresel ısınma, su kıtlığı ve sınır aşan çevresel sorunlar karşısında bölge ülkeleri ile uluslararası kalkınma ortaklarının birlikte hareket etmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.
Forumun Amaçları
Forum; deneyim paylaşımı, kaynakların mobilizasyonu ve orman varlığının korunması ile genişletilmesine yönelik ortak stratejilerin geliştirilmesini amaçlayan bölgesel bir platform oluşturmayı hedeflemektedir.
Bu kapsamda:
Ormanların geliştirilmesine yönelik bölgesel projeler hazırlanması,
Uluslararası kuruluşlardan (Dünya Bankası, ADB, Yeşil İklim Fonu vb.) finansman sağlanması,
Ormanların karbon dengesi içindeki rolü ve karbon kredileri piyasasının geliştirilmesi,
Orta Asya ülkeleri arasında tohum bankası ağı kurulması planlanmaktadır.
Tematik Alanlar ve Katılımcılar
Forum kapsamında gerçekleştirilecek genel oturumda, ormanların sürdürülebilir ekonomideki rolü ve uluslararası iş birliği imkânları ele alınacaktır.
Gündemde; doğrudan yatırımların teşviki, karbon nötrlüğü için sertifikasyon sistemleri, ESG projeleri, su tasarrufu teknolojileri, uydu ve İHA destekli orman izleme sistemleri, yapay zekâ uygulamaları ve Çin’in “Büyük Yeşil Duvar” deneyiminin Aralkum koşullarına uyarlanması gibi başlıklar yer almaktadır.
Forum, Orta Asya ülkelerinin yanı sıra Azerbaycan, Moğolistan, Letonya, ABD, Çin, Türkiye ve Kore’den üst düzey kamu temsilcilerini, uluslararası kuruluşları, finans kurumlarını, araştırma enstitülerini ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirecektir.
Programdan Öne Çıkanlar
Forum, sabah saatlerinde kayıt ve karşılama programı ile başlayacak, ardından sembolik ağaç dikim töreni gerçekleştirilecektir. Açılışta Özbekistan Cumhurbaşkanı’nın mesajı okunacak; Özbekistan Cumhurbaşkanı Çevre Danışmanı Aziz Abdukhakimov, Birleşmiş Milletler Orman Forumu Başkanı İsmail Belen ve UNFF Sekretaryası Direktörü Juliette Biao’nun (teyit aşamasında) konuşmaları yer alacaktır. FAO temsilcisinin de katılımı beklenmektedir.
Açılışı takiben ormancılık alanında öne çıkan isimlere ödüller verilecek ve Dünya Bankası Orta Asya Bölüm Direktörü Najy Benhassine moderatörlüğünde genel oturum gerçekleştirilecektir.
Bu oturumda Erkin Mukhitdinov “Orta Asya’da Yeşil Yatırımlar” başlıklı sunum yapacaktır.
Soru-cevap oturumu ve resmi fotoğraf çekiminin ardından katılımcılar öğle yemeğinde bir araya gelecektir. Günün ikinci yarısında Devlet Dendroloji Parkı’nda düzenlenecek saha programı kapsamında RESILAND CA projesi çerçevesinde ağaç dikimi gerçekleştirilecektir.
Forum, akşam saatlerinde düzenlenecek resmi resepsiyon ile sona erecektir.